نابودی سلولهای سرطانی با نانوذرات پلیمر و طلا

با تلاش محققان کشور صورت گرفت: نابودی سلولهای سرطانی با نانوذرات پلیمر و طلا
نانوذرات دوجزئی پلیمر-طلای چندمنظوره با قابلیت تشخیص، ردیابی، تصویربرداری و نابودی سلول‌های سرطانی توسط محققان پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران و دانشگاه علوم پزشکی ایران با موفقیت سنتز و ارزیابی شد.

این نانوذرات قادرند ضمن ردیابی، هدف‌گیری و تشخیص سلول های سرطانی، با تبدیل نور به گرما موجبات مرگ سلول‌های سرطانی را فراهم کنند. با افزایش تعداد مبتلایان به بیماری سرطان در جهان، تلاش‌های گسترده‌تری نیز جهت ابداع روش‌های درمان مؤثرتر انجام می‌شود. شیمی‌درمانی و پرتودرمانی دو روش رایج درمان سرطان هستند. وجه اشتراک اغلب روش‌های درمان سرطان ایجاد اثرات جانبی بر بافت‌های مجاور است. ازاین‌رو، طی سال‌های اخیر محققان دائماً به دنبال ابداع روش‌هایی با حداقل عوارض جانبی بوده‌اند.

دکتر علیرضا مهدویان، عضو هیأت علمی پژوهشگاه پتروشیمی و پلیمر ایران با بیان این که گرمادرمانی یکی از کم‌عوارض‌ترین روش‌های درمان سرطان است گفت: در طرح حاضر، ما یک نوع نانوذره کامپوزیتی متشکل از پلیمر و طلا را سنتز کردیم. این نانوذرات قادرند سلول‌های سرطانی را تشخیص دهند، آن‌ها را ردیابی کنند، در تصویربرداری از آن ها کمک نمایند و در نهایت با تبدیل نور به گرما موجب مرگ آن‌ها شوند.

وی ادامه داد: درحالی‌که بروز عوارض بزرگ‌ترین عیب روش‌های رایج درمان سرطان است، نانوذرات سنتز شده در این طرح کم‌ترین عوارض جانبی را حین درمان ایجاد می‌کنند. از سوی دیگر، ساختار این نانوذرات به نحوی است که قادرند کارایی‌های متفاوتی از قبیل تشخیص، ردیابی و درمان را از خود به نمایش بگذارند.

نقش اصلی در کارایی این نانوذرات را طلا بازی می‌کند. نانوذرات طلا با پتانسیل تبدیل نور به گرما می‌توانند با ایجاد گرما درون سلول سرطانی در ازای تابش نور، موجب مرگ آن‌ها شونداما جهت هدف گیری و تشخیص از فولیک اسید و ترکیب فتوکرومیک اسپایروپیران در ساختار نانوذرات نهایی استفاده شده است.

حضور فولیک اسید موجب افزایش نفوذ انتخابی درون سلول‌های سرطانی شده و حضور ترکیب فتوکرومیک اسپایروپیران تحت تابش نور فرابنفش گونه‌های اکسیژن فعال تولید می‌کند که نقش قابل‌توجهی در نابودی سلول‌های سرطانی ایفا می‌نماید.


مهدویان در رابطه با نحوه ارزیابی نانوذرات سنتز شده گفت: به‌منظور شناسایی ساختار و تأیید سنتز نانوذرات از آزمون‌های FT-IR، EDX و UV-Vis و به‌منظور بررسی شکل شناسی و همچنین اندازه و توزیع اندازه ذرات از آزمون‌های TEM، SEM و DLS استفاده شد. آزمون‌های سمیت سلولی، پلاسمای جفت شده القایی (ICP)، تصویربرداری میکروسکوپی فلورسانس، اندازه‌گیری گونه‌های اکسیژن فعال (ROS) درون‌سلولی، لیزر مادون‌قرمز نزدیک و دوربین مادون‌قرمز نیز جهت ارزیابی نفوذ انتخابی به درون سلول‌های سرطانی، تصویربرداری، درمان فوتودینامیکی و نور-گرمایی سلول‌های سرطانی مغز موش به کار گرفته شدند.

نتایج حاصل از اندازه‌گیری نانو ذرات نفوذ کرده به درون سلول‌های سرطانی مغز موش با استفاده از آزمون پلاسمای جفت شده القایی (ICP) نشان داد که میزان نفوذ به درون سلول‌ها برای نانوکامپوزیت‌های عامل‌دار شده با فولیک اسید نسبت به نمونه نانوکامپوزیتی فاقد فولیک اسید به ترتیب برابر با ۷۱٫۴ و ۲۸٫۸ درصد است. نتایج حاصل از آزمون اندازه‌گیری گونه‌های اکسیژن فعال درون‌سلولی نشان داد که هر دو نمونه نانوکامپوزیتی، قابلیت تولید گونه‌های اکسیژن فعال را دارا هستند. نانوکامپوزیت‌های عامل دار شده با فولیک اسید، به دلیل نفوذ بیشتر و تجمع درون سلول‌های سرطانی، موجب افزایش تولید ROS به میزان ۱٫۵ تا ۲ برابر نسبت به نمونه‌های عامل‌دار نشده با فولیک اسید می‌شود.

از این طرح یک اختراع با عنوان «ذرات نانوکامپوزیت جدید پلیمر-طلا چندمنظوره با قابلیت ردیابی و درمان سلول‌های سرطانی» به شماره ۹۴۵۵۲ به ثبت رسیده است.

جابر کیوان راد، دانشجوی مقطع دکتری پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران و سمیده خویی و سکینه شیر ولیلو ، اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز در انجام این تحقیقات همکاری داشته‌اند.




بیوتروریسم علیه تولید ملی محصولات مهندسی ژنتیک

بیوتروریسم علیه تولید ملی محصولات مهندسی ژنتیک/وحشت آفرینان از سفره های کوچک مردم چه می خواهند؟
مخالفان کاربرد فناوری مهندسی ژنتیک در بخش کشاورزی که سالها در برابر واردات لجام گسیخته این محصولات به کشور سکوت کرده بودند با مطرح شدن حمایت از تولید ملی محصولات تراریخته در اسناد پشتیبان برنامه ششم سراسیمه پا به میدان گذاشته اند تا با بهره گیری از شیوه های غیراخلاقی و ابزار ارعاب، وحشتی عمومی نسبت به این محصولات سالم و ایمن ایجاد کنند تا بدین ترتیب دولت را از اجرای قانون بازدارند.

شقایق فکوری، کارشناس ارشد مرکز اطلاعات بیوتکنولوژی ایران در یادداشتی که برای انتشار در اختیار دیده بان علم ایران گذاشته به بررسی جنبه های دهشت افکنانه جوسازی های غیرعلمی و غیراخلاقی مخالفان این فناوری در کشور پرداخته است:

«دانشمندان و سیاستگذاران هر جامعه موظف هستند که با استفاده از علم و فناوری، رفاه شهروندان جامعه را فراهم کنند. یکی از مهمترین مسائل هر کشور تامین امنیت غذایی و امنیت روانی شهروندان جامعه است.

بدون شک به منظور نیل به امنیت غذایی علاوه بر به کارگیری سیاستهای درست و برخورداری کشور از منابع کافی، باید تولید در کشاورزی به گونه‌ای باشد که تمامی نیازهای جمعیت رو به رشد جامعه را برآورده کند.

تولید گیاهان زراعی تراریخته با استفاده از فناوری مهندسی ژنتیک یکی از شیوه های تولید در کشاورزی محسوب می شود که به نحو موثری می تواند ایمنی و امنیت غذایی را در کشور با افزایش تولید و در نتیجه کاهش اتکا به واردات تامین کند.

مقالات علمی و گزارش های معتبر متعدد سلامت و ایمنی محصولات تراریخته را تایید کرده اند. در میان آنها می توان به گزارش اتحادیه اروپا و بررسی و جمع بندی هزار و ۷۸۳ مقاله علمی معتبر که به بررسی اثرات غذاهای تراریخته بر سلامت انسان و محیط زیست پرداخته اند، اشاره کرد.

با این وجود، بحث پیرامون فناوری پیشرفته مهندسی ژنتیک، به لطف جریانهایی به فضاهای غیر تخصصی و غیر دانشگاهی کشیده شده است. همین امر موجب شده که این روزها شاهد افزایش انتشار اختلاف نظرها پیرامون محصولات تراریخته در برخی از رسانه ها و خبرگزاری ها باشیم. اما آنچه شاید در تمام آنها -عامدانه یا سهوا- از قلم افتاده، چرایی شروع مخالفتها و جنجال رسانه ای ایجاد شده متعاقب آن است که به بالا گرفتن بحثها -در فضایی غیر علمی- دامن زده است.

واردات محصولات تراریخته به کشور از سال ۱۳۸۵ آغاز شد. کسانی امروز با القاب دکتر و پرفسور در لباس “هراکلس” برای نجات مردم قیام کرده اند که در ۱۰ سال گذشته کوچکترین مطلبی علیه محصولات تراریخته منتشر نکردند.

مخالفان امروز، مصرف کنندگان تراریخته وارداتی هستند که ناگهان از هنگامی‌که حمایت از تولید ملی محصولات تراریخته در اسناد پشتیبان برنامه ششم به تصویب رسید، هجمه سازمان یافته ای را علیه آن ترتیب دادند؛ اما چرا شیوه تهاجم آنها -که همچنان نیز ادامه دارد – مصداق تروریسم است؟

ترور برگرفته از واژه فرانسوی terrour به معنای دهشت و دهشت افکنی است. تروریست کسی است که وحشت و ترس ایجاد می کند. ترور ترجمه صحیحی برای قتل یا کشتن (حتی با مقاصد فوق) نیست.

در تروریسم اصولا کشتن، قتل و مرگ جزو اهداف تروریست نیست، اگرچه ممکن است برای نیل به هدف ایجاد وحشت کشتار زیادی هم انجام دهد. مفهوم دیگری که اخیرا مفاهیم آن به وسیله شایعه پراکنی و عوامفریبی بسیار مورد تحریف واقع شده است، بیوتروریسم است. بر اساس تعریف پلیس بین الملل در سال ۲۰۰۷، بیوتروریسم عبارتست از منتشر کردن عوامل بیولوژیکی یا سمی با هدف کشتن یا آسیب رساندن به انسانها، حیوانات و گیاهان با قصد و نیت قبلی و به منظور وحشت آفرینی، تهدید و وادار کردن یک دولت یا گروهی از مردم به انجام عملی یا برآورده کردن خواستهای سیاسی یا اجتماعی.

جریانی که علیه فناوری در کشور شکل گرفته است درست به شیوه تروریسم عمل میکند: ایجاد رعب و وحشت در جامعه با انگیزه های شخصی برای نیل به اهداف نامشروع. این جریان با حمایت رسانه های پشتیبان آن با نشر اکاذیب و جعل اخبار مردم را میترساند و امنیت روانی آنها را از بین می برد. آن هم در مورد اصلی ترین مساله هر فرد در جامعه: غذایی که میخورد!

گاو تراریخته دروغ
انتشار تصاویر یک گاو جهش یافته با ظاهر عجیب و ترسناک به عنوان گاو تراریخته!

اخبار دروغ با تصاویر دهشتناک، تیتر رسانه های همسو با این جریان شده است. به عنوان مثال یکی از همین رسانه ها تصاویری از یک گاو با هیبت ترسناک منتشر کرده و نوشته‌اند این گاو تراریخته است! درحالی‌که با جستجو در پایگاههای اینترنتی معتبر، متوجه می‌شویم این گاو اصولا تراریخته نیست، بلکه یک جهش در ژن میوستاتین آن اتفاق افتاده است. این جهش سبب دو برابر شدن عضلات می شود. آیا تهیه‌کننده گزارش جز هراس‌افکنی انگیزه دیگری می‌تواند داشته باشد؟

نمونه دیگر استفاده از عکس اسکلت بازسازی شده یک میمون منقرض شده است که ۵ تا ۷ میلیون سال قبل در اروپا و غرب آسیا زندگی می کرده است.

این عکس در مطلبی تحت عنوان «شیوع دم در آوردن انسانها به خاطر مصرف محصولات تراریخته»!! استفاده شده است. نویسنده چنین مطلبی جز ایجاد ترس و دلهره در مردم در جهت رسیدن به اهداف نامشروع اقتصادی چه هدفی می تواند داشته باشد؟

مصداق روز تروریسم، داعش است. هدف قتل های عجیب و غریب به روشهای بدوی مانند بریدن سر در مقابل چشمان مردم، زنده زنده سوزاندن و نصب سرهای بریده بر سر نیزه در شهرها از جنبه نظامی ارزشی بیش از کشتن چند سرباز نیروی دشمن ندارد اما چرا داعش اصرار به استفاده از روش های نامتعارف و انزجار آور قتل داشت؟ پاسخ روشن است: ایجاد رعب و وحشت. داعشیان شعارشان این است: النصر بالرعب.

اخیرا یکی از سران این جریان با صراحت اذعان داشته است که نشان دادن گوجه فرنگی هایی که با سرنگ خون به آن تزریق می شود، با هدف ترساندن مردم انجام می شود!

او تصریح میکند که “وقتی بخواهند به عوام و مردم ساده توضیح دهند که تراریخته چه هست، یک گوجه فرنگی را نشان میدهند که سرنگ در آن فرو کرده اند. این نماد است. ما میخواهیم با این نمادسازی مردم وحشت کنند”!!

این جریان در فضای مجازی و حتی در صدا و سیمای کشور، کمپینهای اتشار ترس به راه انداخته است. مطالب بی اساس آنها مثل ارتباط دادن نازایی و اوتیسم و…. با محصولات تراریخته میان مردم دست به دست می شود. عامدانه حس ترس از سرطان را در مردم تحریک می کنند. تا آنجایی در این “بی اخلاقی” مصرند که برای ترساندن مردم تصاویر کودکان قربانی سرطان را منتشر میکنند!

آنها از ابزار ارعاب استفاده میکنند تا مردم را بترساند و به سیاست گذران فشار بیاورند. این است راه کلوخ اندازی در مسیر تصویب هر قانونی که منفعت اجتماعی به دنبال دارد، اما منافع شخصی آنها را به خطر میاندازد. آیا این شیوه جز مصداق بارز تروریسم و عمل تروریستی است؟

تروریسم دارای اثرات گسترده و البته مداوم بر افراد جامعه است. این گستردگی، امنیت و سلامت روان جامعه را تحت تاثیر قرار می دهد. سوداگرانی در کشور با داعیه بی اساس نگرانی برای سلامت جسم مردم، روح آنها را نشانه رفته اند و سوال این است: چه نهادی در کشور مسوول حفاظت از روان مردم در برابر چنین حملاتی است؟»




شیرین کننده ضد سرطان و دیابت

موفقیت محققان ایرانی در افزایش استحصال شیرین کننده استویا
محققان پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی موفق به افزایش عملکرد کمی و کیفی محصول در کشت گیاه استویا شدند که منبعی طبیعی برای تولید شیرین کننده های جایگزین قند و شکر است.
دکتر فواد مرادی، عضو هیات علمی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی و مجری طرح اظهار داشت: میـزان مجاز شـکر مصرفـی بـرای هر فرد عادی حدود ۱۸٫۵کیلوگرم در سـال است در حالی کـه سرانه مصرف شکر در ایران حدود ۲۹ کیلوگرم است. این سرانه بالای مصرف قند و شکر عمده علت گسترش بیماری دیابت در کشور است.

وی خاطرنشان کرد: موثرترین راه برای کاهش مصرف قند و شکر جایگزین کردن شیرین کننده های طبیعی از جمله اسـتویوزاید است که به لطف توسعه تکنیک های بیوتکنولـوژی و نانوتکنولوژی به نحوی کاملا اقتصادی از استویا اسـتخراج و اسـتحصال می شود. استویا گیاهی بومی آمریکای جنوبی است که به علت دارا بودن شیرین کننده های بدون کالری و فاقد شکر در دنیا مورد توجه قرار گرفته و اخیرا در مناطقی از ایران نیز کشت می شود.

مرادی تصریح کرد: علت شیرینی برگ های استویا وجود مواد استویوزاید و ربودیوزاید است که جایگزینی مناسب برای قندهای تصفیه شده است. شـیرین کنندگـی ایـن ماده ۳۰۰ تـا ۳۵۰ برابـر شـکر اسـت. ضمن اینکه بـدون کالـری بـوده و هیچ گونـه عـوارض جانبـی از آن گزارش نشـده اسـت.

 

 

به گفته عضو هیات علمی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، این شیرین کننده طبیعی، اثرات سوء و محدودیت های مصرف قندهای مصنوعی مانند آسپارتام، سدیم ساخارین و سیکلامات را ندارد.

وی افزود: عصاره استویا قادر است از تخریب و افزایش حجم ساختارهای کلیوی در بیماران دیابتی جلوگیری کند. همچنین استویا موجب افزایش هورمون کورتیزول می شود که در تنظیم فشار خون، سیستم ایمنی بدن و سوخت و ساز مناسب قند، چربی و پروتئین در بدن نقش دارد. همچنین مصرف استویا به مدت طولانی می تواند از طریق افزایش سطح کورتیزول موجب کاهش فشار خون شود؛ به طوری که در افراد مبتلا به فشار خون با مصرف چای شیرین شده با برگ های خشک یا شکر تصفیه شده استویا به مدت دو روز، میزان فشار خون بدون عوارض جانبی کاهش می یابد.

مرادی تصریح کرد: استویا علاوه بر مفید بودن برای افراد دیابتی و حتی درمان بیماری دیابت قادر است به بهبود برخی دیگر از بیماری ها هم کمک کند. تحقیقات اخیر نشان می دهد که استویوزاید که مسوول مزه تلخ در برگ استویا است، موجب افزایش مرگ سلول های سرطانی می شود و سیستم هایی را که به رشد سلول های سرطان کمک می کنند، تضعیف می کند.

عضو هیات علمی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی افزود: براساس یافته های تیمی از محققان ژاپنی، شیرین کننده های استویا خصوصا استویوزاید خاصیت تضعیف کنندگی تومورها را داشته و قادرند سلول های سرطانی پوست را کنترل نمایند. علاوه بر این، برگ های استویا دارای اثرات مفید دیگری از جمله وجود ترکیبات آنتی باکتریال، آنتی اکسیدان و ضد قارچی است که فعالیت آنتی اکسیدانی آن در کاهش ابتلا به سرطان موثر است.

مرادی با بیان این که درحال حاضر شـیرین کننـده طبیعی استویا از خارج کشـور وارد مـی شـود، اظهار داشت: با توجـه بـه اهمیـت این شیرین کننده ها، پژوهشگاه با راهبرد کارآمدسـازی اقدام بـه اجرای برنامـه افزایش عملکـرد اندام هـای هوایـی و ماده موثره اسـتویوزاید در گیاه اسـتویا کرده که از دستاوردهای آن کمـک بـه کاهش واردات شـیرین کننده های قـوی مصنوعی و جایگزینـی آنهـا با شـیرین کننده طبیعی بـدون کالری، کاهـش میـزان واردات شـکر بـا جایگزیـن کردن بخشـی از شـکر مصرفـی در صنایـع بـا شـیرین کننده اسـتویا، توسعه کشت گیاه جدید و افزایش درآمد کشاورزان و اشتغال زایی در بخش صنایع تبدیلی است.




جلبک های معجزه گر

یافته‌های محققان دانشگاه تهران: ریزجلبک‌های آنتی‌اکسیدان از مرگ سلول‌های عصبی جلوگیری می‌کنند
نتایج محققان مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک دانشگاه تهران نشان می‌دهد ریزجلبک‌ها دارای اثرات آنتی‌اکسیدانی بوده و از مرگ سلول‌های عصبی جلوگیری می‌کنند.
نتایج محققان این مرکز نشان می‌دهد ریزجلبک‌ها دارای اثرات آنتی‌اکسیدانی بوده و از مرگ سلول‌های عصبی جلوگیری می‌کنند و عصاره آنها می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای برای پیشگیری یا حتی درمان بیماری‌های عصبی مطرح شوند.استرس اکسیداتیو در نتیجه برهم خوردن تعادل بین پرواکسیدان‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها در موجود زنده به وجود می‌آید. از آنجا که یکی از دلایل عمده بیماری‌های نورودژنراتیو، استرس اکسیداتیو و آپوپتوز در سلول‌های نورونی است و همچنین آنتی‌اکسیدان‌ها دارای پتانسیل مهار آپوپتوز و مقابله با استرس اکسیداتیو و التهاب هستند، به نظر می‌رسد ترکیبات آنتی‌اکسیدانی دارای اثرات نوروپروتکتیو باشند. جلبک‌های دریایی به‌عنوان منبع غنی از ترکیبات زیست‌فعال با قدرتِ دارویی و زیست‌پزشکی شناخته می‌شوند و محققان دریافته‌اند که جلبک‌های دریایی منشأ ترکیباتی با فعالیت‌های زیستیِ مختلف ازجمله فعالیت ضد سرطانی، ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدان هستند.

پهنه‌های خلیج فارس یکی از بزرگ‌ترین زیست‌گاه‌های موجودات دریایی است. از مهم‌ترین اجزای این زیست‌بوم موجودات ریز و ذره‌بینی هستند که بدون چشم مصلح دیده نمی‌شوند. ریزجلبک‌ها از جمله این موجودات ذره‌بینی هستند که تک‌سلولی بوده و مواد مختلفی از جمله آنتی‌اکسیدان‌ها را تولید می‌کنند که برای بدن بسیار مفیدند. در مرکز تحقیقات بیوشیمی بیوفیزیک دانشگاه تهران این ریزجلبک‌ها کشت داده و عصاره‌گیری شدند و اثرات آنتی‌اکسیدانی‌آن‌ها روی سلول‌های عصبی بررسی شد.

در این مطالعه ابتدا عصاره‌های ریزجلبک برای داشتن ظرفیت آنتی‌اکسیدانی با استفاده از روش‌های مختلف مثل FRAP ، DPPH و ABTS مورد ارزیابی قرار گرفت و ترکیبات با قوی‌ترین اثرات آنتی‌اکسیدانی یعنی عصاره‌های متانولی D1 و N4 جهت آزمایش‌های بعدی انتخاب شدند. سلول‌های PC12 توسط ۵۰ng/ml، Nerve growth factor به فنوتیپ سلول‌های عصبی تمایزیافته، و با استفاده از H 2 O 2 استرس اکسیداتیو در آن‌ها القا شد.

فعالیت آنتی‌اکسیدانی و نوروپروتکتیو این عصاره‌ها از طریق بررسی فاکتورهای مهم سلولی دخیل در فرایندهای آنتی‌اکسیدانی، نوروپروتکتیو و مرگ سلولی ازجمله سنجش گلوتاتیون، فعالیت کاتالاز، ROS ، NO ، اندازه‌گیری پراکسیداسیون لیپیدی، سنجش فعالیت کاسپاز -۳ و میزان پتانسیل غشای میتوکندری ( MMP ) مورد ارزیابی قرار گرفتند.


این آزمایش‌ها نشان دادند که عصاره‌های متانولی D1 و N4 ریزجلبک با افزایش غلظت، افزایش خاصیت از بین برندگی رادیکال‌های آزاد را دارند. این عصاره‌های متانولی در غلظت‌های ۶۲/۵g/ml µ و ۱۲۵ دارای اثرات آنتی‌اکسیدانی بوده و هیچ‌گونه اثر زیانباری روی سلول‌های نرمال ندارند. این عصاره‌ها با خاصیت آنتی‌اکسیدانی خود باعث احیای گلوتاتیون داخل سلولی و آنزیم کاتالاز شده، از پراکسیداسیون لیپیدی جلوگیری کرده، و از سلول در مقابل گونه‌های فعال اکسیژن و نیتروژن محافظت می‌کنند. این عصاره‌های متانولی D1 و N4 حتی از مرگ سلولی (آپوپتوز) و سمیتی که توسط H 2 O 2 ایجاد شده هم جلوگیری کرده و اثرات نوروپروتکتیوی قوی از خود نشان دادند.

نتایج این تحقیقات نشان داد که این ریزجلبک‌ها دارای اثرات آنتی‌اکسیدانی بوده و از مرگ سلول‌های عصبی جلوگیری می‌کنند. در نتیجه، این عصاره‌ها می‌توانند به‌عنوان گزینه‌ای برای پیشگیری یا حتی درمان بیماری‌های عصبی مطرح شوند.

این تحقیق توسط سعید نیازی وحدتی و با راهنمایی دکتر سوسن کبودانیان اردستانی در گروه آموزشی بیوشیمی مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک دانشگاه تهران انجام شد.




سونامی فشارخون بالا

هشدار معاون تحقیقات وزیر بهداشت نسبت به یک فاجعه: بی خبری ۶٫۵ میلیون ایرانی از ابتلا به فشار خون بالا !
درحالی که روند ابتلا به فشار خون و افزایش ۷۸ درصدی مرگهای ناشی از آن در ایران طی ۲۵ سال گذشته! تبدیل به احساس خطر شدید شده است، معاون تحقیقات وزیر بهداشت از بی خبری ۶٫۵ میلیون ایرانی از ابتلای خود به فشار خون بالا خبر داد و گفت: این میزان ناآگاهی می تواند کشور را با تشدید بحران «مرگ زودرس نیمی از ایرانیان» مواجه کند.

، ابراز نگرانی معاون تحقیقات وزیر بهداشت از میزان بالای نآآگاهی از ابتلا به فشار خون در جامعه ایران، درحالیست مطالعات ملی مختلف نیز این حقیقت بسیار تلخ و هشداردهنده را اثبات کرده اند. چنانچه مطالعه «شیوع، آگاهی و عوامل خطر فشار خون بالا» که بر روی ۵۰ هزار زن و مرد ۴۰ تا ۷۵ سال شرکت کننده در مطالعه بزرگ کوهورت گلستان ، انجام شده نشان داد که ۲۱ هزار و ۳۵۰ نفر (۴۲ درصد) از افراد مورد بررسی، دارای فشار خون بالا هستند که در این بین، تنها ۴۶ درصد مبتلایان از بیماری خود آگاهند و بیش از نیمی از آنها از ابتلا به این بیماری بسیار پرخطر خبر ندارند!

هچنین در یک مطالعه ملی ، میزان آگاهی مبتلایان به فشار خون بالا ، ۳۴ درصد برآورد شده و مطالعه دیگری در سطح تهران ، شمار مبتلایان آگاه از ابتلا به بیماری را ۵۰ درصد و در اصفهان ۴۳ اعلام کرده است.

کاهش ۲۵ درصدی سکته های قلبی و مغزی با کنترل فشار خون بالا!

دکتر ملک زاده دو علت مهم را برای این بی خبری بسیار پرخطر نام می برد: عدم توجه کافی جامعه پزشکی و جدی گرفته نشدن فشار خون بالا توسط مردم ؛ که اگر این دو عامل بر طرف شود، شاهد کاهش ۲۵ درصدی مرگهای ناشی از سکته های قلبی و مغزی در ایران خواهیم بود !

 

 

تاوان سخت این بی خبری ها برای جامعه ایران!!

ثبت میزان قابل توجهی مرگ و ناتوانی منتسب به فشار خون بالا در بسیاری از مطالعات ملی تایید شده است ؛ چنانچه به گفته دکتر رضا ملک زاده، مجری مطالعه بزرگ کوهورت گلستان (بزرگترین مطالعه کوهورت خاورمیانه و شمال آفریقا در ایران) نتایج بررسی این مطالعه ۵۰ هزار نفره نشان داده است که ۵۰ درصد مرگ و میرها، ناشی از حوادث قلبی عروقی بوده و در این بین، ۳۳ درصد مرگ و میرهای قلبی عروقی به علت فشار خون بالاست!

مرگ سالانه ۳۳ هزار ایرانی زیر ۵۵ سال به دلیل سکته های قلبی و مغزی

حقیقت تلخ دیگری که معاون تحقیقات وزیر بهداشت بدان اشاره دارد مرگ سالانه ۳۳ هزار ایرانی زیر ۵۵ سال به دلیل سکته های قلبی و مغزی عمدتا ناشی از فشار خون بالا است.

دکتر ملک زاده گفت: به این آمار تاسف بار، باید سالهای از دست رفته عمر ایرانی ها به دلیل ناتوانی های ناشی از فشار خون بالا را نیز افزود که هم اکنون به دو میلیون سال رسیده و ۶۲ درصد نسبت به ۲۵ سال گذشته افزایش یافته و عدد بسیار قابل توجهی است!

برای پیشگیری از بحران «افزایش بار بیماری فشار خون بالا» چه باید کرد؟

معاون تحقیقات وزیر بهداشت، رهایی از بحران «افزایش بار فشار خون بالا در ایران» را نیازمند تنها دو گام ساده و عملی دانست: همه بیماران، به هر دلیلی که به مطب ها مراجعه می کنند، از پزشک خود بخواهند که فشار خونشان را کنترل کند و متقابلا، همه پزشکان نیز خود را ملزم بدانند فشار خون تمام بیماران را فارغ از هر علتی که مراجعه کرده اند، اندازه گیری کنند تا این عامل خطر بیماری های مرگبار در کشور ما تا حدود زیادی کنترل شود.

نقش مهم مطب ها در پیشگیری از مرگ زودرس ایرانیان با کنترل فشار خون تمام بیماران

دکتر ملک زاده نقش پزشکان در مطبها را در پیشگیری از مرگ زودرس ایرانیان بسیار مهم و موثر دانست و یادآور شد: پزشکان در هر تخصصی ، ابتدا، یک پزشک عمومی هستند و توصیه می شود سیستمی در مطب ایجاد کنند و فشار خون تمام بیماران بزرگسال مراجعه کننده را بدون استثنا اندازه گیری کنند؛ چرا که کنترل فشار خون به عنوان بیماری که عمر انسان را کوتاه می کند، از هر بیماری دیگری مهمتر است ؛ این کار را یک پرستار و حتی منشی مطب هم می تواند انجام دهد و چنین اقدام ساده ای نتایج بسیار مهمی برای نظام سلامت کشور در پیشگیری از مرگهای زودرس که نصف جمعیت ایران را گرفتار کرده است، خواهد داشت. علاوه بر همت پزشکان، مردم نیز باید اندازه گیری فشار خون در مطبها را یک امر ضروری بدانند و آن را از پزشک خود درخواست کنند.

اندازه گیری فشار خون، از چه سنی و در چه فواصلی ضروری است ؟

معاون تحقیقات وزیر بهداشت با هشدار این که نیمی از جمعیت ایران با رسیدن به سن ۵۵ سالگی مبتلا به فشار خون بالا می شوند تاکید کرد: همه افراد باید از سن ۳۵ سالگی فشار خون خود را چک کنند . اندازه گیری فشار خون باید اساسا هر ماه یا دست کم هر دو – سه ماه انجام شود و در این بین ، افراد مشکوک به فشار خون بالا در اولین فرصت به پزشک مراجعه کرده و تحت درمان قرار گیرند.

لزوم همراهی پزشکان با گایدلاین جدید فشار خون برای پیشگیری از مرگهای زودرس

استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران ، فشار خون را یک بیماری خاموش و بی علامت و به همین دلیل خطرناک و گاه مرگبار و در عین حال ، بی حالی و خستگی عمومی و نیز سردرد را دونشانه شایع و مهم خطر فشار خون بالا دانست و مردم را به این نکته توجه داد که بر اساس گایدلاین جدید جهانی ، فشار خون طبیعی، سیستولیک زیر ۱۲۰ میلی متر جیوه و دیاستولیک زیر ۸۰ میلی متر جیوه ، فشار خون افزایش یافته ، سیستولیک بین ۱۲۰ تا ۱۲۹ میلی متر جیوه و دیاستولیک ۸۰ میلی متر جیوه است. پرفشاری خون مرحله یک ، سیستولیک ۱۳۰ تا ۱۳۹ میلی متر جیوه یا دیاستولیک ۸۰ تا ۹۰ میلی متر جیوه و پرفشاری خون مرحله دو و خطرناک معادل یا بالاتر از ۱۴۰ میلی متر جیوه و دیاستولیک معادل یا بالاتر از ۹۰ میلی متر جیوه است.

وی تاکید کرد: در افراد دارای سابقه بیماری های قلبی عروقی و فشار خون ۱۳۰ میلی متر جیوه ، درمان دارویی پیشگیرانه توصیه می شود. در افراد فاقد سابقه بیماری های قلبی عروقی، اما دارای خطر ۱۰ درصدی بروز این بیماری ها تا ۱۰ سال آینده که فشار خون سیستولیک معادل یا بالاتر از ۱۳۰ میلی متر جیوه دارند، درمان دارویی به عنوان پیشگیری اولیه توصیه می شود.

دکتر ملک زاده خاطرنشان کرد: تعریف جدید فشار خون در گایدلاین جهانی ، اهداف مهمی را برای پیشگیری اولیه و ثانویه فشار خون بالا از جمله مرگ و ناتوانی زودرس مدنظر قرار داده که بسیار مناسب است پزشکان با استانداردهای این تعریف، فشار خون بالا را کنترل و مردم هم با آن همراهی کنند.

همه خانواده ها دستگاه فشارسنج در خانه داشته باشند

استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران، فشار خون را یک بیماری صد در صد قابل درمان دانست که در عین حال اگر معالجه نشود ممکن است به طور ناگهانی عاقبتی مرگبار و یا بسیار ناتوان کننده برای فرد مبتلا رقم زند.

وی گفت: یکی از راه های ساده کنترل فشار خون، استفاده از دستگاه های فشارسنج در منزل است. ضروری است که همه خانواده ها این دستگاه را داشته باشند و فشار خون افراد بویژه کسانی که در معرض خطر هستند، به طور مرتب چک شده و در صورت داشتن فشار خون بالا به پزشک مراجعه شود.

کنترل فشار خون در ایران و دو مشکل جدی دیگر: عدم درمان و درمان ناقص

افزایش شمار مرگهای منتسب به فشار خون بالا به عنوان مهمترین عامل خطر سکته های قلبی و مغزی در ایران، علاوه بر بی خبری حیرت انگیز ۶٫۵ میلیون ایرانی از ابتلا به این بیماری، با دو مشکل جدی «عدم کنترل» و نیز «درمان ناقص فشار خون» در بین افرادی روبه روست که از ابتلای خود آگاهند اما پیامدهای غافلگیرکننده فشار خون همچنان آنها را تهدید می کند.

چرا نیمی از افراد تحت کنترل فشار خون، موفق به درمان نشده اند؟!

نتایج مطالعه کوهورت پارس در استان فارس نشان داده است که تنها ۵۰ درصد مبتلایان فشار خون که از بیماری خود اطلاع دارند، فشار خونشان کنترل می شود و در بین افرادی که فشار خونشان کنترل می شود نیز، فقط ۵۰ درصد درمان می شوند!

بررسی نمونه های حاضر در مطالعه کوهورت گلستان نیز حاکی از آن بوده که تنها ۳۲ درصد افراد مبتلا به فشار خون شناسایی شده، بیماری را تحت کنترل داشته اند.

معاون تحقیقات وزیر بهداشت درباره علت کنترل نشدن یا درمان ناقص فشار خون بالا در افراد مطلع از بیماری نیز گفت: یکی از مشکلات موجود در درمان فشار خون، انجام ندادن هیچ گونه اقدامی برای درمان، علی رغم آگاهی از ابتلاست. مشکل دیگر، نقص در روند درمان است؛ به طوری که داروها به درستی و کامل مصرف نمی شوند. به عنوان مثال، هر قرص ۸ ساعت در خون فرد باقی می ماند و ممکن است بنا به تشخیص پزشک معالج نیاز به تجدید قرص باشد اما بیمار این دستور را رعایت نکرده باشد.

به گفته وی، احتمال ابتلا به فشار خون بالا با افزایش سن، بیشتر می شود و به همین دلیل ممکن است افراد مبتلا در سنین بالا نیاز به قرصهای بیشتری داشته باشند یا قرصهای خود را با دستور پزشک، برای کنترل بهتر فشار خون تغییر دهند. اما آنچه بسیار مهم است تکمیل روند درمان و اطمینان از تحت کنترل بودن فشار خون است.

دکتر ملک زاده «درمان کامل» فشار خون را به اندازه شروع درمان و کنترل آن، ضروری دانست و گفت: عدم درمان کامل فشار خون در جمعیت بالایی از افراد آگاه از ابتلا، درحالیست که هم اکنون داروهای درمان فشار خون با کیفیت بسیار مناسب و ارزان در کشور تولید می شوند و در دسترس هستند.

عوامل خطر ابتلا به فشار خون بالا

دکتر ملک زاده عوامل متعددی را در ابتلای فرد به بیماری فشار خون موثر دانست که از آن جمله مصرف بالای نمک، بی تحرکی یا عدم تحرک کافی، اضافه وزن و چاقی، چربی خون بالا، مصرف الکل، رژیم غذایی ، منطقه محل سکونت ، سبک زندگی، ژنتیک، آلودگی هوا ، استرس و فشارهای ناشی از آن و حتی برخی عوامل موثر در فرایند رشد جنین و دوران کودکی هستند.

مصرف نمک ۱۲ درصد ایرانیان در محدوده سالم است !

به گفته معاون تحقیقات وزیر بهداشت اما، در این میان افزایش شمار مبتلایان فشار خون در ایران بیش از همه متوجه چند عامل مهمتر است که از آن جمله مصرف زیاد نمک و چاقی است. مصرف روزانه نمک در ایران بیش از دو برابر استاندارد جهانی است به طوری که در دنیا ۵ گرم و در ایران ۱۱ گرم است. همچنین مصرف نمک در بین زنان ایرانی حدود سه برابر مردان است. بر پایه نتایج مطالعه کل جمعیت ایران در سال ۹۵، مصرف نمک تنها در ۱۲ درصد مردم ، محدوده سالم را رعایت کرده است.

۲۹ میلیون ایرانی چاق و دارای اضافه وزن در برابر تهدید فشار خون بالا

معاون وزیر بهداشت، افزایش چاقی و بی تحرکی در ایران را به عنوان عامل مهم فشار خون بالا، یک نگرانی جدی دانست و گفت: درحالیکه ۸۰ درصد ایرانی ها تحرک بدنی کافی ندارند شمار افراد چاق و دارای اضافه وزن در ایران به ۲۹ میلیون نفر رسیده است که این نیز هشدار جدی برای افزایش شمار مبتلایان به فشار خون است.

چند ایرانی با کلیه های نابود شده از فشار خون بالا به کام مرگ رفتند؟

بر اساس مطالعه جهانی بار بیماری ها ، بیماری های نارسایی کلیوی و دیابت پس از سکته های قلبی ومغزی سهم زیادی از بار بیماری فشار خون بالا را به خود اختصاص می دهند و این درحالیست که وضعیت ایران در خصوص افزایش شمار مبتلایان نارسایی کلیه، بالا و نگران کننده توصیف می شود. در کنار تهدیدات جانی این دسته از بیماران، هزینه های سرسام آور دیالیز هر بیمار کلیوی را که میلیون ها تومان در سال است باید به این افسوسها افزود!

فشار خون کنترل نشده مهمترین عامل نارسایی کلیوی

به گفته دکتر ملک زاده، پرفشاری خون احتمال ابتلا به کم کاری کلیه را به طور متوسط تا بیش از ۵۰ درصد افزایش می‌دهد و هرچه متوسط فشارخون و وزن فرد مبتلا با سرعت بیشتری افزایش پیدا کند،

خطر کم‌کاری کلیه‌ها نیز بیشتر می شود؛ بنابراین اگر افراد، قادر به کاهش فشارخون و وزن خود نیستند ، دست کم می‌توانند مانع افزایش فشار خون و وزن شده و از خطر کم‌کاری کلیوی بکاهند.




واکسن آنفولانزا

رییس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، در آستانه فصل سرد سال، ضمن اشاره بر رصد دقیق بیماری آنفلوآنزا در کشور، بر لزوم اقدام گروه‌های پرخطر بر انجام واکسیناسیون علیه این بیماری تاکید کرد.
دکتر محمدمهدی گویا در گفت‌وگو با ایسنا، در آستانه فصل سرد سال در تشریح بیماری آنفلوآنزا و تفاوت آن با سرماخوردگی گفت: در آستانه فصل آنفلوانزا قرار داریم؛ به طوری که بنا به تجربه‌های چند سال اخیر، معمولا اواخر آبان و اوایل آذر ماه، همه‌گیری آنفلوآنزا در کشور مانند سایر کشورهای دنیا و با تاخیر زمانی اندک شروع می‌شود.

وی ادامه داد: آنفلوآنزای خفیف، بیماری شبیه سرماخوردگی و البته با شدت بیشتری است. این بیماری معمولا با آبریزش بینی، تب، بدن درد، گلو درد و سرفه شروع می‌شود و بدون درمان هم بهبود می‌یابد. اما ممکن است در بعضی افراد شدت آنفلوآنزا بیشتر شود و حتی جان فرد را نیز تهدید کند.

پرخطرها واکسینه شوند

گویا با تاکید بر لزوم واکسیناسیون افراد پرخطر در برابر بیماری آنفلوآنزا گفت: افراد بالای ۶۵ سال، زنان باردار، کودکان، افرادی که به صورت مزمن بیماری قلبی یا ریوی، نارسایی کلیه یا کبد دارند، افراد مبتلا به سرطان که در حال درمان هستند، افرادی که به هر دلیلی سیستم ایمنی بدنی ضعیفی دارند و دیابتی‌هایی که کنترلی بر قند خون‌شان ندارند و درمان‌شان را به درستی پیگیری نمی‌کنند، از جمله افرادی هستند که ممکن است آنفلوآنزا در آن‌ها شدت یابد و با جان‌آن‌ها بازی کند. این افراد باید در ابتدای فصل پاییز و قبل از شروع فصل آنفلوآنزا، واکسن این بیماری را تزریق کنند. توصیه ما این است که این افراد با مشورت پزشک خود این واکسن را تزریق کنند.

رصد دقیق آنفلوانزا در کشور

رییس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت همچنین در توضیح اقدامات این وزارتخانه در رصد این بیماری و همچنین پیشگیری و درمان آن در کشور، گفت: وزارت بهداشت بیماری آنفلوآنزا را در تمام فصول سال و حتی در تابستان، بسیار دقیق رصد و روند این بیماری را ثبت می‌کند. این رصد، این امکان را برای ما فراهم می‌کند که بتوانیم حتی از دو هفته قبل از شروع همه‌گیری آنفولوآنزا در کشور، آن را پیش‌بینی کنیم. بنابراین انتظار داریم هموطنان به توصیه‌های وزارت بهداشت بسیار توجه کنند.

وی همچنین گفت: مانند دیگر نقاط دنیا، هر سال شاهد موج‌های متعددی از آنفلوآنزا در کشور هستیم، اما امسال هنوز موجی از این بیماری در کشور شروع نشده است.

گویا ضمن تاکید بر لزوم رعایت موارد بهداشتی بویژه هنگام بروز بیماری از جمله شست‌وشوی مرتب دست‌ها، پرهیز روبوسی و دست دادن و … ادامه داد: ما بر اساس پیش‌بینی‌هایمان که کاملا علمی است، مردم را راهنمایی می‌کنیم و از آن‌ها می‌خواهیم به توصیه‌های ما عمل کنند تا ابتلای کمتری به آنفلوآنزا را شاهد باشیم. در عین حال هر سال تعداد ابتلا به این بیماری بالا است و آنفلوآنزا در شکل‌های مختلفی ظاهر می‌شود؛ به طوری که گاهی این بیماری علامتی ندارد و خفیف است و گاهی هم می‌تواند بسیار شدید باشد.

تامین واکسن در سراسر کشور

رییس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت در پایان صحبت‌هایش درباره وضعیت واکسن آنفلوآنزا در کشور نیز گفت: به دنبال تمهیدات و اقدامات صورت گرفته، واکسن آنفلوآنزا در سراسر کشور موجود است. موضوع حائز اهمیت برای ما این است که “افراد پرخطر” واکسینه شوند. همچنین کادرهای پزشکی، پرستاری، افرادی که در بخش‌های ویژه بیمارستان‌ها مانند CCU، ICUو بخش‌های عفونی فعالند نیز جزو گروه‌هایی هستند که حتما باید در مقابل این بیماری واکسینه شوند.




چرا کودکم دروغ می گوید

دروغگویی مثل سایر انحرافات اخلاقی و عاطفی علل و انگیزه‌هایی دارد.یکی از انحرافاتی که موجب شکایت والدین از فرزندان خود می‌باشد، درغگویی است.

اکثر والدین از این شکایت دارند که فرزندانشان ، با وجود اینکه از هیچگونه رسیدگی در تربیت وی قصوری به عمل نمی‌آید، درغگو بار آمده یا مغلطه و اغراق می‌کنند. آنان از این بابت ناراحتند که آدمهای متدینی هستند، پرهیزگارند، دروغ نمی‌گویند. لقمه حرام نمی‌خورند و برای تربیت صحیح کودکان حتی‌المقدور از تمام امکانات تربیتی استفاده می‌کنند، او را از بچه‌های درغگو و کم تربیت دور نگه می‌دارند، برای راستگویی تشویق می‌کنند، ولی با این وصف چرا باید درغگو از آب درآید.

ریشه خالی بندی کجاست؟
بنابراین اگر ریشه های خالی بندی و دروغگویی را دنبال کنید، آن را در حقارتها، کمبود محبتهای بی قید و شرط و عدم تشویق خواهید یافت. لذا اگر می خواهید با این بیماری روانی مبارزه کنید، باید فرد بیمار را بدون قید و شرط دوست داشته باشید. نقاط مثبتش را پیدا کنید و مورد تحسین و تمجید قرار دهید. باید به او بفهمانید که خودش همان طوری که هست محترم و با ارزش است. به او نشان دهید که فردی مفید و گرامی است. فرد دروغگو اگر یاد بگیرد به همان چیزهای راستی که دارد افتخار کند و به خودش همان طوری که هست ببالد، دست از دروغگویی برخواهد داشت.

مشکل اصلی خیلی از والدینی که فرزندان دروغگو بار می آورند، در نوع نگاهی است که به مسائل پیرامون خود دارند. مثلا ممکن است یک پدر از شغل خودش شرمنده باشد و این احساس شرمندگی را به همسر و فرزندانش هم منتقل کند و باعث احساس حقارت آنها هم بشود. حال اگر این پدر نگاه ظاهر بینانه ی خود را عوض می کرد و از شغلش به خاطر شرایط پایین اجتماعی اش گله مند نبود بلکه به اجر معنوی و ارزش واقعی آن اهمیت می داد و همیشه از آن با افتخار یاد می کرد، همسر و فرزندش هم دچار بیماری مسری او نمی شدند.

ناتوانی یکی از علل دروغگویی
دروغگویی مثل سایر انحرافات اخلاقی و عاطفی علل و انگیزه‌هایی دارد که یکی از آنها ناتوانی می‌باشد. وقتی که شما کودک را ترس مسایل موهوم ، در منزل در حال اسارت و به صورت زندانی نگه داشته اید و آزادیهای او را ندانسته از دستش می‌گیرید و همراه خشونتهایی که از خود بروز می‌دهید او را در احساس عجز و ناتوانی غوطه‌ور می‌سازید ناچار است که از دست شما و ستمکاریهایی که مسبت به وی روا می‌دارید بگریزد و امیال و غرایز خود را به نوعی و به هر نحو ممکن ارضا نماید و برای این کار ناگزیر است که در مقابل شما به دروغ متوسل شود.

مادر می‌گوید با “الف” بازی نکن زیرا “الف” کودک بی‌تربیتی است. اما کودک وقتی از منزل خارج می‌شود و در کوچه “الف” می‌بیند. بنابه نیازهای غریزی و عاطفی ، یا با او صحبت می‌کند. به بازی مشغول می‌شود و بعد که زمان برگشتن به منزل فرا رسید به محض ورود به خانه ، مادر می‌پرسد: در کوچه با چه کسی بازی می‌کردی؟ جواب می دهد با “ج” زیرا اولا دلش می‌خواهد مادر را راضی نگهدارد و خود را حرف شنو نشان دهد. ثانیا دلش نمی‌خواهد که مادر با علم و اطلاع از اصل قضیه به ممانعت خشونت آمیزی دست بزند لذا به حربه‌ای که در نظر او راحت‌ترین و کارآترین حربه‌هاست یعنی به دروغ متوسل می‌شود.

ترس از والدین به عنوان یکی از علل دروغگویی
بعضی از والدین رفتار خشونت بارتری با فرزندان خود دارند. به کوچکترین بهانه آنها را کتک می‌زنند در مقابل دیگران پرخاش و تحقیرشان می‌کنند به خیال اینکه با خشونت و پرخاش و تنبیه و نیش زبان خواهند توانست جلو انحرافات روانی کودک را بگیرند. اینگونه خانواده‌ها علاوه بر اینکه نمی‌توانند کار مثبتی به عنوان کامل بازدارنده از انحرافات در تربیت کودک خود انجام دهند بلکه یا باعث می‌شوند که ترس کودک به تدریج ریخته و کارهای خلاف خود را با جرات و جسارت بیشتری انجام دهد.

یا اینکه والدین را مثل دژخیم چاق به دست بالاتر خود احساس کرده و از ترس آنان بنابه مختصات زمانی و مکانی متوسل به دروغ گردد و کودکی که از ترس و اجبار فرامین والدین را می‌پذیرد و در این فرمان‌پذیری هیچگونه علایق عاطفی از خود بروز نمی‌دهد پایه‌های اخلاقی سست و نااستواری خواهد داشت و در غیاب والدین ، چون دیگر حضور ندارند برخلاف آنچه را که میل آنها بوده انجام خواهد داد و رفته رفته به طرف فساد اخلاقی که دروغ نیز یکی از آنهاست کشیده شده و به درجات پایین‌تر انسانی نزول پیدا خواهد کرد. بنابراین بهتر است والدین برای انجام کاری که از فرزندشان می‌خواهند قبل از آن که متوسل به جبر و خشونت شوند میل انجام کار را در دل کودک برانگیزانند تا در چنین صورتی لزوم خشونت نیز از بین رود.

کودک به خاطر ترس از کتک خوردن و خشونتهای والدین ، کم‌کم از آنان فاصله گرفته و خود را جدا احساس می‌کند و گاه گاه در بعضی از موارد توسل به دروغ می‌گردد زیرا احساس می‌کند که اگر راست بگوید والدین در اثر عصبانیت کتکش خواهند زد چوب اجبار و خشونت را کنار نهید و بگذارید کودکتان با داشتن کمی آزادی عمل و احساس استقلال خود را فرد محترمی در اجتماع خانوادگی به حساب آورد. دیگر در این صورت لزومی ندارد که او با دروغ گفتن به خانواده خود خیانت کرده باشد.

خودنمایی یکی از علل دروغگویی
بعضی از کودکان به خاطر خودنمایی متوسل به دروغ می‌شوند اینان کودکانی هستند که مورد توجه والدین و اطرافیان قرار نمی‌گیرند، هر کاری می‌کنند کسی ، نیست که مشوقشان باشد و به حسابشان بیاورد و یا لااقل بفهمد که آنان چه کاری می‌کنند و چه می‌گویند و چه می‌خواهند. پدر یا مادر به علت گرفتاری‌های شغلی یا مشکلات خانوادگی کاری به کار آنان ندارند و گوششان به حزف آنان بدهکار نیست و اطرافیان نیز به خاطر اینکه در کار دیگران مداخله‌ای نکرده باشند و یه به خاطر سایر ملاحظات و محصولات ، کاری کودکان دیگر نداشند.

بالاخره خیال می‌کند که حرفها یا کارهایش مورد پسند والدین یا اطرافیان نیست و به ناچار برای خودنمایی هرچه بیشتر متوسل به دروغ و مغلطه و اغراق شود. گاه دروغگوهای چنان شاخداری می‌گویند که موجب تحریکات منفی عصبی والدین می‌شود و گاه ، کارهایی را به دروغ به خود نسبت می‌دهد که از خود قهرمانی بسازد تا بدین وسیله بتواند توجه اطرافیان را به خود جلب نماید و گاه واقعا دست به کارهای خطرناکی می‌زند که با جثه و سن و سالش جور درنمی‌آید.

آنچه که مسلم است اینها همه به خاطر خودنمایی و جلب توجه والدین و اطرافیانی است که اعتنایی به کودک ندارند بنابراین بهتر است کودکان را محترم بدانیم، به حرفهای آنها هرچند که بیجا و بی‌موقع هم باشد گوش فرا دهیم کارهایی را که هر چند به ظاهر کوچک انجام می‌دهند به دیده تحسین و تکریم بنگریم. مشوقشان باشیم تا بعدها کارهای بزرگتر و بهتری انجام دهند، هر از چندگاه و به مناسبتهای مختلف در پیش دیگران تعریف و تمجید تشویق آمیزی از آنها نیابیم.

بگویید به تو افتخار می کنم
هر کودکی نیاز به افتخار کردن دارد. هر کودکی نیاز دارد تا به خودش به تواناییهایش به والدینش و … افتخار کند. باید به کودکان کمک کنیم تا بتوانند دلایلی برای افتخار کردن به خودشان داشته باشند. باید طوری با آنها رفتار کنیم که احساس حقارت و ضعف و زبونی نداشته باشند. اگر کودکی دائم از سوی والدین یا معلم تنبیه و سرکوب شود اگر چه این تنبیه فقط ملامت کردن باشد، احساس حقارت خواهد کرد و چیزی برای افتخار کردن پیدا نخواهد کرد. چنین کودکی به خیالاتش پناه می برد و امتیازهای خیالی برای خودش در نظر می گیرد و تحت تاثیر فشارهای روانی آن خیالات را به زبان می آورد.

وقتی جلب توجه لازم است
اگر در خانواده ای کودکی کمتر از خواهر یا برادرش مورد توجه والدین قرار گیرد، احتمال دروغ پردازی و خالی بندی اش بیشتر خواهد بود. چرا که این کودک مثل خواهر یا برادرش نمی تواند به خودش افتخار کند و مثل او در خودش چیزی پیدا نمی کند که با آن توجه والدینش را جلب کند. چنین کودکی کم کم به دنیای ذهن و درون پناه می برد و سعی می کند با کمک فضایل نداشته اش جلب توجه کند.

یا کودکی که در مدرسه از هم کلاسی هایش به لحاظ درسی یا مالی کم می آورد و نمی تواند لااقل در حد معمول جلوه کند و دائم تحقیر می شود، ممکن است به زودی به هواپیمای نداشته ی پدرش افتخار کند.

از او تعریف کنید
اگر فرزندتان دچار دروغگویی و خالی بندی شده است، احتیاج به محبت بی قید و شرط دارد. باید باور کند که خوب و نازنین است باید باور کند که همین طوری که هست هزار تا امتیاز ارزشمند برای افتخار کردن دارد. از جنبه ها مثبت رفتار و اخلاقش بسیار تعریف کنید. او را مورد نوازش و محبت بیشتری قرار دهید. او را بستایید تا نیازی به افتخارهای واهی نداشته باشد. در حضور او از زندگی و خودتان طوری حرف بزنید تا احساس کند همه چیزش و پدر و مادرش افتخار برانگیزند.




گفتاری در رابطه با تراریخته

موافقان روی این جمله کلیشه‌ای دست می‌گذارند: «هنوز ثابت نشده که تراریخته برای سلامت انسان یا محیط‌زیست ضرر دارد.» مخالفان هم در پاسخ می‌گویند: «چه کسی باید بی‌ضرربودن تراریخته را اثبات کند؟ خود تولیدکننده یا واردکنندگان. اما آنها این کار را نمی‌کنند، چون تبعات احتمالی تولید و استفاده محصولات دستکاری ژنتیکی در طولانی‌مدت ظاهر می‌شود.»

منازعه تا آنجا پیش رفته که مثلا موافقان تولید محصولات دستکاری ژنتیکی‌شده، مخالفان را به آموزش در موسسه‌های خصوصی آمریکایی – اسراییلی متهم می‌کنند و «هراس‌افکنی‌ها» را «بهانه جلوگیری از تولید داخلی» می‌دانند و در عوض مخالفان، طرفداران این محصولات را به مافیای واردات متصل می‌دانند یا اینکه به چنین محتوایی استناد می‌کنند: «در سالیان اخیر، پدیده دُم درآوردن در محدوده شبه قاره هند که سال‌ها به کشت و مصرف محصولات تراریخته مبادرت دارند، بسیار فراوان شده است.»

تراریخته چیست؟

«گیاهان مورداستفاده در کشاورزی که DNA آنها با استفاده از روش‌های مهندسی ژنتیک تغییر داده شده»، این تعریفی برای محصولات تراریخته است. محصولاتی که تولیدکنندگان می‌گویند تولیدش به‌ صرفه‌تر است و البته با وجود مناقشاتی که بر سر مضربودن یا نبودن آن هست، در ایران وجود دارند: روغن‌های تراریخته، ذرت، دانه‌های روغنی و برنج؛ اینها مواردی است که اداره بهبود تغذیه وزارت بهداشت چند باری درباره وجود آنها هشدار داده بود. پیش از این اردیبهشت‌ماه دو‌سال پیش بود که رئیس سازمان غذا و دارو اعلام کرد فقط دو محصول سویا و ذرت به صورت تراریخته یا اصلاح ژنتیکی‌شده در بازار کشور وجود دارد و درج برچسب تراریخته روی این محصولات اجباری شده است. این برچسب‌ها اما هنوز به چشم هیچ خریداری نیامده است.

مخالفان و موافقان چه می‌گویند؟

جنگ مقاله‌های تحقیقاتی در دفاع یا رد استفاده از محصولات تراریخته، همه را گیج کرده است. با اینکه مقالات زیادی درباره تراریخته وجود دارد، اما اطلاعات آنها قابل بررسی و سنجش نیست. مخالفان می‌گویند واقعیت این است که ما با شرکت‌های تجاری طرف هستیم که ریسک استفاده از محصولاتی مشکوک را به جامعه تحمیل و ادعا می‌کنند اثرات تراریخته را برای مدت ٦ماه آزمایش کرده‌اند، درحالی‌که تبعات آن ٢٠‌سال بعد نمایان خواهد شد.

مونسانتو (Monsanto) يکي از بزرگترين شرکت‌هاي صنایع غذایی و بیوتکنولوژی در دنیاست. این شرکت به تولید محصولات جنجالی مثل سم «د.د.ت»، «پی.‌سی.‌بی» و «عامل نارنجی» معروف است.

عامل نارنجی، سم قوی مورد استفاده آمریکا در جنگ ویتنام بود؛ جنگل‌های پناهگاه «ویت‌کنگ»‌ها را هدف قرار می‌گرفت و سرانجام آن مرگ غیرنظامیان و به دنیا آمدن نوزادان ناقص‌الخلقه تا سال‌ها پس از واقعه بود. تولید سمومی شبیه عامل نارنجی، د.د.ت و فسفر سفید به دلیل تاثیرات آن در سلامت انسان‌ها در طولانی‌مدت از سوی این شرکت سال‌ها پنهان می‌شد، اما سرانجام باعث محکومیت مونسانتو شد. حالا اما این موضوعی است که باعث هراس شده: مونسانتو اکنون در تولید بذر اصلاح‌شده ژنتیک گیاهان دست دارد. مخالفان تراریخته دست روی همین ماجرا می‌گذارند و می‌گویند: «آیا قابل قبول است که آدم‌ها با استفاده از تراریخته مورد آزمایش قرار بگیرند و سال‌ها بعد بفهمند چه بر سرشان رفته؟»

با این همه سازمان فائو معتقد است که این محصولات باعث افزایش تولید، تنوع و کیفیت محصولات غذایی و کاهش هزینه تولید و تخریب محیط‌زیست می‌شود، هرچند در عین حال نسبت به انحصار تولید بذر تراریخته در دست چند شرکت انتقاد دارد و تولید تراریخته را نخستین راه رفع گرسنگی و فقر نمی‌داند.

آرش خیراندیش، فعال محیط‌زیست یکی از منتقدان تولید این محصولات به «شهروند» می‌گوید: «اصل اول سلامت غذایی، احتیاط است. نمی‌شود به بهانه انجام تحقیقات اولیه‌ای که نتوانسته مضربودن محصولی را اثبات کند، بدون قیدوشرط آن را در جامعه و محیط طبیعی استفاده کنیم. از طرف دیگر با فرض اثبات بی‌ضرربودن استفاده از تراریخته، چه کسی مسئولیت قبول این ریسک را خواهد پذیرفت؟»

این خطراتی است که کارشناسان محیط‌زیست مخالف تراریخته به آن اشاره می‌کنند: ریسک اکولوژیک، سلامتی و همین‌طور ریسک اجتماعی. آنها درباره مسأله خطرات اکولوژیکی می‌پرسند: «آیا می‌توان مطمئن بود که محصول تراریخته تولیدشده در گونه‌های وحشی موجود نزدیک به خود تغییراتی به وجود نمی‌آورد و اکوسیستم را از بین نمی‌برد؟» در حالی که کارشناسان بسیاری محصولات تراریخته را از تهدیدات محیط‌زیستی برمی‌شمارند و ارزیابی مخاطرات این محصولات باید از سوی اکولوژیست‌ها انجام شود، اما خیراندیش موضوع تازه‌ای را مطرح می‌کند: «از یکی از فعالان تراریخته پرسیدم شما اکولوژیست هستید؟ گفت خیر. گفتم پس چطور می‌گویید محصولات تولیدی را ارزیابی ریسک کرده‌اید؟» علاوه بر این، ریسک سلامتی هم موضوعی است که پزشکان باید بسنجند. تولیدکنندگان و واردکنندگان که خودشان تخصصی ندارند.

اروپا هم به همین دلیل ریسک تولید و استفاده از این محصولات را نمی‌پذیرد. موضوع دیگر ریسک اجتماعی است: محصول تراریخته بذرهای عقیمی است که نمی‌توان از گیاهان آن دوباره بذر گرفت، بنابراین کشاورز مجبور است هر ‌سال از یک شرکت بذر بخرد (بذری را که خودش پیش از این تولید می‌کرد). سرانجام این ماجرا وابستگی کشاورزان به یک شرکت انحصاری است و انحصار؛ ضدتولید و عدالت است. شرکت‌ها می‌توانند هر زمان که خواستند قیمت را بالا ببرند. در مستندی به نام «بذرهای نابودی» که درباره کشت پنبه تراریخته در هند است، به این موضوع اشاره می‌کند که ٣٠٠هزار کشاورز هندی با کاشت بذرهای تراریخته خودکشی کردند.

نقد مخالفان این است که درنهایت امنیت غذایی یک جمعیت بزرگ به دست یک شرکت می‌افتد. از سوی دیگر درحالی‌که ایران از دیرباز مهد کشاورزی بوده و از نخستین اهلی‌کنندگان بذرهای خوراکی مثل گندم و جو، این هراس کشاورزان را هم دچار کرده است. از طرف دیگر کارشناسان محیط‌زیست دیگری هم معتقدند تراریخته با تولیدات تک‌محصولی، تنوع را در حوزه کشاورزی از بین می‌برد و برای ذخایر ژنتیکی یک تهدید خواهد بود. با از بین رفتن تنوع غذایی، سلامت غذایی هم از بین می‌رود. از بین رفتن تنوع غذایی را می‌توان در فست‌فودها دید؛ در شرکت‌های بزرگی که غذا را در گوشت و مرغ خلاصه کرده‌اند.

خیراندیش از سوی دیگر می‌گوید: «کسانی که ادعای تولید دارند، می‌خواهند انحصار تولید محصولات تراریخته را به دست بگیرند. تولید تراریخته در دنیا هم یک تجارت بزرگ به راه انداخته است. واردکننده‌ها هم که می‌بینند محصولات تراریخته ارزان‌تر است، پیگیر واردات و فروش آنها می‌شوند؛ محصولات بی‌کیفیت و ارزان. این جنگ در ایران بین واردکننده و تولیدکننده نیست، چون تولیدکنندگان ایران اغلب وارد کننده‌اند و محصولشان را به اسم تولید داخل می‌فروشند؛ تکنولوژی تولید تراریخته پیشرفته است و ما هنوز مجهز به آن نیستیم.»

از سوی دیگر وجود این محصولات در ایران درحالی است که با وجود شباهت زیاد محصولات تراریخته و طبیعی، تشخیص تراریخته بودن محصول غیرممکن است و در عین حال این حق انتخاب برای مصرف‌کنندگان هم وجود ندارد، چون هیچ برچسبی به آنها نزده‌اند. با این همه درحالی‌که طرفداران تراریخته، جنگ با این محصولات را جنگ با تکنولوژی می‌دانند پاسخ منتقدان این است که هر تکنولوژی مجازی بی‌ضرر نیست. مثال‌ها هم بسیارند: پیشرفته‌ترین سلاح‌های اتمی و شیمیایی، موادمخدر صنعتی و….

کارشناسان ژنتیک طرفدار می‌گویند تراریخته راه نجات جهان از فقر و گرسنگی است؛ حال آنکه ٣٠‌درصد مواد غذایی دنیا دور ریخته می‌شود و تولیدکنندگان به دنبال فروش بیشتر هستند. راه‌‌حل از نظر کارشناسان محیط‌زیست این است که دورریز موادغذایی کمتر شود و در کنار توزیع عادلانه غذا در جهان، مصرف کنندگان لایف استایلشان را تغییر دهند. این درحالی است که ایران از نظر تولید غذا کشور فقیری نیست.

پروتكل هاي بين المللي در خصوص محصولات تراريخته

پروتكل ايمني زيستي كارتاهنا – مصوب ٢٠٠٠

هدف: كمك برای تضمين حفاظت در زمينه انتقال و استفاده ايمن از موجودات زنده تغيير شكل يافته(تراریخته) كه حاصل فناوري زيستي جديد هستند و ممكن است براي سلامت انسان مخاطره‌آمیز باشند و با نقل و انتقالات برون مرزي آثار زيان‌آوري بر حفظ و استفاده پايدار از تنوع زيستي داشته باشد. اعضا تضمين می‌كنند كه توسعه، جابه‌جايي، حمل ونقل، كاربرد و رهاسازي موجودات زنده تغيير شكل يافته به گونه‌اي انجام مي‌شود كه با در نظر گرفتن مخاطرات آن براي سلامت انسان، از خطرات آن براي تنوع زيستي جلوگيري مي‌كند يا آنها را كاهش مي‌دهد.

اين پروتكل، در زمينه قانونگذاری نقل وانتقالات فرامرزيGMO‌ ، «اصول احتياطي» را تصويب كرده كه چنانچه هيچ اطلاعات كافي يا قطعي نسبت به ايمني GMO‌ ها وجود نداشته باشد، حق محدوديت يا منع واردات آنها را به اعضا مي‌دهد.

پروتكل ناگويا – مصوب ٢٠١٠

هدف: تسهيم منصفانه و عادلانه منافع حاصل از استفاده منابع ژنتيكي. از طريق دسترسي مناسب به منابع ژنتيكي و انتقال مناسب فناوري‌هاي مربوط، با در نظر گرفتن تمام حقوق مربوط به منابع و فناوري‌هاي مزبور و تأمين كمك‌هاي مالي مناسب به حفاظت از تنوع زيستي و استفاده پايدار از اجزاي آن كمك مي‌كند.

قوانین جهانی محصولات تراریخته

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس با عنوان «مطالعه قوانین کشورهای منتخب در حوزه محصولات تراریخته» آذر ٩٦ از سوی معاونت پژوهش‌هاي زيربنايي و امور توليدي منتشر شد. مطالعه قوانين و مقررات كشورهاي منتخب در اين گزارش نشان مي‌دهد كه بیشتر كشورهاي جهان در زمينه ايمني زيستي و مديريت ريسك توليد، واردات، صادرات، برچسب گذاري و آگاهي‌رساني محصولات تراريخته به مصرف‌كنندگان، سياست‌ها، قوانين و مقررات خاصی دارند.

طبق گزارش موسسه خدمات بين‌المللي بيوتكنولوژي كشاورزي ISAAA سطح زيركشت گياهان تراريخته در جهان از‌سال ١٩٩٦ روند افزايشي داشته و تا ٢٠١٦ به بيش از٢ميليارد هكتار رسيده است. حدود ٩٩‌درصد سطح زيركشت گياهان تراريخته، به گياهان روغني شامل سويا، ذرت، پنبه و كانولا (كلزا) اختصاص دارد و ساير محصولات عمدتا براي مصارف صنعتي يا به صورت گل‌هاي تزیيني توليد مي‌شوند.

در فهرست گياهان تراريخته كشت شده در جهان تا ‌سال ٢٠١٦ این موارد آمده است:

یونجه، سیب، کلزای آرژانتین، لوبیا، میخک، کاسنی، پنبه، چمن، بادمجان، اکالیپتوس، کتان، ذرت، خربزه، پاپایا، اطلسی، آلو، کانولای لهستان، صنوبر، سیب‌زمینی، برنج، رز، سویا، کدو، چغندرقند، نیشکر، فلفل شیرین، توتون، گوجه فرنگی و گندم نان.

توليد گياهان تراريخته، تنها در ٢٨ كشور جهان صورت مي‌گيرد. از طرف ديگر، براي واردات محصولات تراريخته در كشورهاي مختلف، ارزيابي ايمني و اخذ مجوز الزامي است. رعايت حقوق مصرف‌كنندگان از طريق برچسب‌گذاري محصولات تراريخته و اطلاع‌رساني به مردم، از ديگر اقدامات كشورهاي مورد بررسي در حوزه قانونگذاري محصولات تراريخته است. این درحالی است که بررسي وضعيت محصولات تراريخته در كشور نشان مي‌دهد كه با وجود قوانين مرتبط، تنها از توليد تجاري گياهان تراريخته در كشور جلوگيري به عمل آمده، ولي درخصوص واردات اين نوع محصولات كنترل و نظارتي صورت نگرفته است.

جدول کشورهای تولیدکننده گیاهان تراریخته در‌سال ٢٠١٦

قاره آمریکا قاره اروپا قاره آسیا و اقیانوسیه قاره آفریقا

آمریکا*

برزیل*

آرژانتین*

کانادا*

پاراگوئه*

اروگوئه*

بولیوی*

مکزیک*

کلمبیا *

هندوراس

شیلی

کاستاریکا اسپانیا*

پرتغال

چک

اسلوواکی

رومانی چین*

هند*

پاکستان*

استرالیا*

فیلیپین*

میانمار*

بنگلادش

ویتنام آفریقای جنوبی*

سودان*

بورکینافاسو*

* کشورهای مگا

(با کشت معادل ٥٠‌ هزار هکتار یا بیشتر)

طبق این جدول، بيشتر كشورهاي توليدكننده گياهان تراريخته در قاره آمريكا قرار دارند. در قاره اروپا، تنها اسپانيا به كشت انبوه گياهان تراريخته با سطح كشت معادل يا بيش از ٥٠‌هزار هكتار مي‌پردازد. پنج كشور عمده توليدكننده گياهان تراريخته عبارتند از: آمريكا (با ٩ / ٧٢ ميليون هكتار سطح زيركشت(، برزيل (با ١ / ٤٩ ميليون هكتار)، آرژانتين (با ٨ / ٢٣ ميليون هكتار)، هند و كانادا هم هر كدام با حدود ١١ميليون هكتار. در كل ١ / ١٨٥ميليون هكتار از سطح كشت جهان در‌سال ٢٠١٦ به كشت گياهان تراريخته اختصاص يافته و در مجموع بيش از ٢ ميليارد هكتار از زمين‌هاي زراعي از سوی حدود٢٨ كشور از‌سال ١٩٩٦ تا ٢٠١٦ به زير كشت گياهان تراريخته رفته است.




آلزایمر در جوانان

مواردی که منجر به تأخیر انداختن آلزایمر یا دمانس می‌شود شامل انجام فعالیت‌های مغزی چون حل کردن جدول، حفظ کردن شعر، شطرنج بازی کردن و… است.
متخصص بیماری‌های مغز و اعصاب گفت: برخی از جوانان متفاوت با بیماری زوال عقل بوده که نام این بیماری، دمانس کاذب است. علت مهم وقوع زوال عقل کاذب، اختلالات اعصاب و روان، به ویژه اضطراب و افسردگی است.

محمد شریعتی ، در رابطه با بیماری زوال عقل اظهار کرد: یکی از نکات مهمی که در رابطه با این بیماری باید بدان توجه کرد این است که فراموشی افراد در سنین بالا متفاوت با فراموشی در سنین پایین یا جوانی است. درواقع افراد مسن مبتلا به بیماری دمانس یا زوال عقل می‌شوند. شایعترین علت وقوع دمانس افزایش سن افراد است.

وی افزود: ابتلا به بیماری زوال عقل علل گوناگونی به همراه دارد که بخش مهم آن، خونریزی‌های داخل مغز بوده که با یک ضربه اتفاق می‌افتد. از سویی دیگر فراموشی برخی از جوانان متفاوت با بیماری زوال عقل بوده که نام این بیماری، دمانس کاذب است. علت مهم وقوع زوال عقل کاذب، اختلالات اعصاب و روان، به ویژه اضطراب و افسردگی است.

شریعتی ادامه داد: بسیاری از افرادی که دچار اضطراب هستند مبتلا به فراموشی می‌شوند. درواقع این اتفاق، زوال عقل نیست، بلکه افراد به دلیل اضطراب بالایی که دارند مسائل در ذهن آن‌ها ثبت نمی‌شود که به دلیل عدم تمرکز ناشی از اضطراب است.

این متخصص نورولوژی با بیان اینکه افسردگی و اضطراب دو نوع اختلال شایع در میان جوانان است که احتمال ابتلا به بیماری زوال کاذب را افزایش می‌دهد، تشریح کرد: درواقع افراد نباید به گمان اینکه برخی از موارد در ذهنشان باقی نمی‌ماند متصور به ابتلای دمانس شوند. برای نمونه براساس یافته‌های علمی با یک نوبت خواندن متنی پس از 72 ساعت چیزی در حافظه یک فرد باقی نمی‌ماند که امری طبیعی است.

کمبود ب12 و ویتامین دی یکی از عوامل تأثیرگذار در فراموشی است

وی در رابطه با مواد غذایی که می‌تواند در جلوگیری از وقوع بیماری زوال عقل مؤثر باشد توضیح داد: کمبودهای عناصر موجود در بدن و دیگر مواد غذایی مانند ریزمغذی‌ها همگی می‌توانند روی حافظه افراد تأثیر بگذارند. در بسیاری از مواقع، مشکلات ذهنی که افراد مسن به آن مبتلا می‌شوند با یک درمان تقویتی رفع می‌گردد. درواقع کمبود ویتامین دی و ب12 در سنین بالا بسیار در حافظه تأثیرگذار است. از سوی دیگر افرادی که دارای سن بالا هستند به دلیل اختلالاتی که در بدن آن‌ها ایجاد می‌‎شود، جذب ب12 در بدنشان کاهش می‌یابد و با کاهش ب12 خون، اختلالاتی در بدن فرد ایجاد می‌شود که مشکلات شناختی یکی از این اختلالات است.

شریعتی تشریح کرد: مواردی که منجر به تأخیر انداختن آلزایمر یا دمانس می‌شود شامل انجام فعالیت‌های مغزی چون حل کردن جدول، حفظ کردن شعر، شطرنج بازی کردن و… است. در زمینه تغذیه باید توجه داشت که یکی از علت‌های بروز زوال عقل انسدادهای ریز در عروق مغزی است که دمانس عروقی نام دارد و فرد دچار دمانس کوچک می‌شود. این اتفاق فاقد بروز نشانه‌هایی است و درنتیجه اثر تجمعی این انسدادها منجر به افت قوای شناختی می‌شود که در این راستا برای جلوگیری از این اتفاق، رژیم غذایی مناسب، بسیار تأثیرگذار است.




نشانه های کمبود ید

ید یک ماده‌ی معدنی است که برای سلامت ضروریست؛ اما علائم کمبود ید چیست و آیا می‌تواند خطرناک باشد؟ ید، محلول در آب است و در برخی مواد غذایی و نمک یُددار موجود است. ید را به صورت مکمل هم می‌توان مصرف کرد.

چرا بدن به ید نیاز دارد؟
ید در عملکرد تیروئید نقش اساسی دارد. غده‌ی تیروئید از ید برای تولید هورمون‌های تیروئید استفاده می‌کند و برای رشد مغز، رشد بدن، ترمیم، بازسازی و متابولیسم تولید انرژی لازم است. کم کاری تیروئید زمانی روی می‌دهد که تیروئید فرد نتواند به اندازه کافی هورمون تیروئید تولید کند.
کمبود ید، توانایی تیروئید برای تولید هورمون را محدود می‌کند و موجب کم کاری تیروئید می‌شود.

نشانه‌های کمبود یُد
طبق مطالعه‌ای در سال 2017، حدود یک سوم افراد کمبود ید دارند.

1. افزایش وزن
یکی از بارزترین علائم کمبود ید افزایش وزن ناخواسته است. کسی که متابولیسم سالمی دارد، کالری می‌سوزاند تا انرژی به دست بیاورد. کم کاری تیروئید یا کمبود هورمون تیروئید موجب کُندی متابولیسم می‌شود. وقتی هم متابولیسم کُند شود، کالری‌ها بیشتر به عنوان چربی ذخیره شده و منجر به افزایش وزن خواهند شد. البته باید بدانید که افزایش وزن همیشه هم علامت کمبود ید نیست و فقط زمانی می‌توان آن را به عنوان نشانه‌ای از کمبود ید تلقی کرد که هیچ علت دیگری نتوانید برای افزایش وزنتان پیدا کنید.

2. احساس ضعف
کسی که کمبود ید دارد ممکن است احساس ضعف کند. مثلاً از زمین بلند کردن چیزی که همیشه برایتان راحت بود ممکن است اکنون برایتان دشوار شود. علت این ضعف داشتن انرژی کمتر به نسبت گذشته است. کم کاری تیروئید، سرعت سوخت و ساز را پایین می‌آورد؛ یعنی کالری کمتری برای انرژی می‌سوزاند. انرژی کمتر هم به این معنی است که عضلات نمی‌توانند به خوبی کار کنند و این باعث احساس ضعف در فرد می‌شود.

خستگی
3. احساس خستگی
افت سرعت متابولیسم باعث احساس خستگی می‌شود. بنابراین احساس خستگی هم یکی دیگر از علامت‌های کمبود ید است. احساس خستگی نیز مانند افزایش وزن، همیشه هم به دلیل کمبود ید نیست. اگر شما استراحت کافی نداشته باشید طبیعی است که احساس خستگی کنید. اما اگر دلیلی برای احساس خستگی خود نمی‌یابید ممکن است دچار کمبود ید شده باشید.

4. ریزش مو
ریزش مو نیز یکی دیگر از نشانه‌های احتمالی کمبود ید است. هورمون تیروئید حامی بازسازی فولیکول‌های مو است. اگر کم کاری تیروئید داشته باشید، کمبود هورمون تیروئید به معنی توقف بازسازی فولیکول‌ها خواهد بود. مو به طور طبیعی می‌ریزد اما با فولیکول‌های جدید جایگزین می‌شود. به مرور زمان این شرایط باعث داشتن موهای کمتر خواهد شد.

5. خشکی پوست
خشکی و پوسته شدن پوست می‌تواند از علامت‌های کم کاری تیروئید باشد. هورمون تیروئید به بازسازی سلول‌ها کمک می‌کند و کمبود این هورمون می‌تواند موجب تجمع سلول‌های مرده روی پوست شده و گاهی خشکی و پوسته شدن پوست را به دنبال داشته باشد.

6. احساس سرما
کمبود ید موجب کمبود هورمون تیروئید می‌شود. داشتن هورمون تیروئید کمتر باعث افت سرعت سوخت و ساز می‌شود و با افت سرعت سوخت و ساز، فرد انرژی کمتری خواهد داشت. انرژی به بدن گرما می‌دهد و کمبود آن می‌تواند سبب شود فرد احساس سرما کند.

7. پایین بودن ضربان قلب
کمبود ید باعث می‌شود ضربان قلب فرد کمتر شود و وقتی ضربان قلب افت می‌کند، فرد احساس ناخوشی یا سرگیجه خواهد کرد و در مواردی ممکن است غش کند.
خستگی نیز مانند افزایش وزن، همیشه هم به دلیل کمبود ید نیست. اگر شما استراحت کافی نداشته باشید طبیعی است که احساس خستگی کنید. اما اگر دلیلی برای احساس خستگی خود نمی‌یابید ممکن است دچار کمبود ید شده باشید

8. مشکلات حافظه و یادگیری
هورمون تیروئید برای رشد مغز مهم است. کمبود ید می‌تواند موجب کمبود تیروئید شود و در نتیجه مشکلاتی در حافظه و یادگیری موضوعات جدید به وجود بیاید.
مطالعه‌ای در سال 2014 دریافت افرادی که میزان هورمون تیروئیدشان پایین‌تر بود، هیپوکامپوس مغزشان کوچک‌تر بوده است.

9. مشکلات بارداری
زن باردار ممکن است به سختی ید کافی دریافت کند. یک زن باردار هم برای خودش و هم برای جنین در حال رشدش به ید نیاز دارد. هورمون تیروئید برای رشد سالم جنین در رحم مادر لازم است. کمبود ید ممکن است جلوی رشد مناسب مغز کودک را بگیرد. اگر بدن مادر باردار کمبود ید داشته باشد، فرزندش بیشتر در معرض نابودی خواهد بود.

10. پریودهای سنگین یا نامنظم
پایین بودن سطح هورمون تیروئید می‌تواند بر سطح هورمون‌های تنظیم کننده‌ی پریود نیز اثر بگذارد. پریودهای سنگین‌تر از حد نرمال و پریودهایی که کمتر یا بیشتر از حد نرمال خونریزی دارند می‌توانند نشان‌دهنده‌ی کمبود ید باشند.

11. تورم گردن
اگر کمبود ید داشته باشید ممکن است گردنتان متورم شود. علت تورم گردن این است که غده‌ی تیروئید که در گردن واقع شده، بزرگ می‌شود. اگر تیروئید، ید کافی نداشته باشد سعی می‌کند ید بیشتری از خون جذب کند و این باعث می‌شود تیروئید بزرگ شود و گردن را متورم نشان بدهد.

عوارض کمبود ید
زنان باردار و جنین آن‌ها بیشتر در معرض عوارض خطرناک کمبود ید هستند. در بدترین حالت، کمبود ید می‌تواند موجب مرگ جنین یا تولد جنین با مشکلات روانی ناشی از توقف رشد مغز شود.

علت کمبود ید چیست؟
کمبود ید ممکن است زمانی روی بدهد که فرد، غذاهای یددار را به میزان کافی مصرف نکند.
شما به روزانه 150 میکروگرم ید نیاز دارید تا سطح مطلوبی از ید در بدنتان حفظ شود.